- Polityka rodzinna we Francji2008-05-04
- Francuski system opieki nad rodziną2008-02-19
Teresa Kapela
Francuski
system opieki nad rodziną jest niezwykle rozbudowany. Składają się na
niego działania w następujących zakresach:
● podatki
● dodatki pieniężne z tytułu posiadania
dzieci
● system bezpłatnego szkolnictwa
● karta dużej (licznej) rodziny
● system dopłat socjalnych dla rodzin w
trudniejszej sytuacji materialnej
● lokalne rozwiązania sprzyjające
rodzinom
● rozbudowana działalność stowarzyszeń na
rzecz rodziny
Deklaracja
podatkowa jest bardziej rozbudowana niż w systemie polskim. Służy do ustalenia podatku dochodowego, tzw.podatku solidarnościowego (od posiadanego
majątku) oraz podatku od nieruchomości. Suma podatków nie może przekroczyć 60%
dochodu roku ubiegłego.
Podatki
we Francji są płacone z uwzględnieniem ilości osób pozostających na utrzymaniu
podatnika. W gospodarstwie domowym, obliczane są na podstawie części, przez które dzieli się
dochody. W przypadku
80% inwalidztwa, podatek, który przypada na daną osobę jest
odliczany niezależnie od jej wieku. Dziecko
pozostaje na utrzymaniu rodziców do 18 roku życia, a jeśli studiuje do 25. W
przypadku założenia rodziny można wówczas wystąpić o wspólne rozliczenie z rodzicami
jednego z małżonków. W każdym roku można wybierać, z którymi rodzicami ma następić
rozliczenie. Dotyczy to również wnuków. W przypadku
rodziców rozwiedzionych lub pozostających w separacji, przysługuje im ¼ odliczeń. Rozliczanie dzieci powyżej 18 roku życia, lub będących inwalidami może mieć też inną formę np. przez
odliczenia kosztów żywienia czy diety żywieniowej. W 2005 roku suma ta wynosiła
4 489 euro na osobę, czyli w przypadku młodego małżeństwa z jednym
dzieckiem 13 467 euro. Od
podatków odliczane są również koszty
opieki nad dzieckiem do 7 roku życia (np koszty zatrudnienia opiekunki).
Dzieci do 21 roku życia, pracujące
czasowo, mają prawo do dochodu bez opodatkowania
w wysokości 2 pensji
minimalnych rocznie.
Istnieje też cała gama ulg w postaci kredytu
podatkowego, wynikająca z dopłat do godziwych warunków mieszkaniowych, wydatków
szkolnych, ubezpieczeń, opłat związkowych, modernizacji w celu
oszczędności energii, itp.
W obecnym systemie podatkowym jest 7 szczebli
podatkowych:
1. dochód nie przekraczający 4 412 euro - podatek 0 %
2. od 4 412 do 8 677 - 6.83%
3. 8 677 do15 274 - 19.14%
4. od 15 274 do 24 731- 28.26%
5. od 24 731 do 40 241- 37.38%
6. od 40 241 do 49 624 - 42.62%
7. powyżej 49 624 euro- 48.09%
Deklaracja podatkowa jest podstawą do ubiegania się o pomoc społeczną.
Francja
od dawna prowadziła politykę
solidarności i wspierania finansowego rodziny. Dodatki na dzieci znacznie
wzrastają od trzeciego dziecka . Na przykład przy szóstym dziecku
dodatek wynosi 2 500 euro miesięcznie, przy średniej pensji 1500. Wysokość
miesięcznego zasiłku na troje dzieci wynosi 390 euro. Załamanie się polityki
socjalnej zmniejsza nieco opisane wyżej dodatki. Pomoc socjalna stanowi osobny filar, do którego mają
prawo wszyscy obywatele Francji.
Bezpłatne
szkolnictwo oznacza również darmowe podręczniki, które są własnością
szkoły, bezpłatne wycieczki, „zielone szkoły" itp.
We
Francji istnieje Karta Licznej Rodziny.
Podstawowymi przywilejami są ulgi
w opłatach komunikacyjnych (30%
przy trójce dzieci, 40% przy czwórce, 50% przy piątce ) do 18 roku dziecka. Rodzicom starszych dzieci przysługuje zniżka 30%. Karta
upoważnia też do zniżek w korzystaniu z zajęć w lokalnych ośrodkach kultury i pływalniach.
Muzea
państwowe mają darmowe bilety dla dzieci i młodzieży do lat 18.
Matka
piątki dzieci po przepracowaniu 15 lat, ma prawo do emerytury (dotyczy to tych,
które maja status urzędnika państwowego tzw. „fonctionnaire").
Istnieją
też rozwiązania lokalne mające zachęcać rodziców licznych rodzin do
zamieszkiwania w danym regionie. Liczna rodzina to taka, która ma trójkę dzieci lub więcej.
Karta
Rodzinna w Paryżu przysługuje rodzinom z minimum trojką dzieci, lub z dziećmi
niepełnosprawnymi. Daje prawo do bezpłatnego wstępu do muzeów, parków, pływalni oraz
pierwszeństwo do stołówek, świetlic i prawo do kredytu potwierdzonego niezbędnymi wydatkami (300 euro dla rodziny na rok, na wydatki pozaszkolne). Ponadto obowiązują dodatkowe
zasiłki z tytułu urodzenia dziecka, dzieci niepełnosprawnych oraz dla
rodzin, zajmujących się rodzicami w podeszłym wieku. Inne rozwiązania to prawo do specjalnej pomocy w razie utraty pracy przez jednego z rodziców, zasiłek wyrównawczy dla osób
poniżej pewnego minimum, pomoc
w opłatach mieszkaniowych jeśli przekraczają 20% zarobków, zwrot biletu
miesięcznego dla bezrobotnych oraz pomoc dotycząca problemów mieszkaniowych.
Stowarzyszenia
W
oparciu o akt prawny z 3 marca 1945, z modyfikacją z 11 lipca 1975, istnieje Krajowe Porozumienie Stowarzyszeń Rodzinnych. Ma ono swoje
oddziały w każdym departamencie. W całej Francji jest około 8 tysięcy
stowarzyszeń służących rodzinie.
W
Paryżu działa 80 stowarzyszeń
rodzinnych, o różnych profilach: ogólne (w tym służące również rodzinie stowarzyszenia konsumentów), stowarzyszenia realizujące zadania pewnych grup rodzin i
stowarzyszenia pomocowe. Biuro departamentalne zatrudnia w Paryżu 80 osób i
posiada odrębne zespoły studiów:
● socjologia, psychologia prawo
● edukacja, przygotowanie zawodowe
● mieszkania i środowisko
● życie ekonomiczne i społeczne
● osoby starsze
● zdrowie
● media
● komunikacja
Wydają
one list UNAF (Union National des Association Familiales) informacje UNAF i komunikaty prasowe. Przedstawiciele UNAF biorą udział we wszystkich
przedsięwzięciach dotyczących rodziny. UNAF proponuje pomoc w znalezieniu
właściwych rozwiązań dla danej rodziny
np. świetlic, żłobków, przedszkoli, pomocy domowej, a także, w razie potrzeby zorganizowanie pomocy w
przypadku choroby, ciąży zagrożonej, które jest współfinansowane przez rodzinę po uwzględnieniu
jej możliwości. Organizowana jest także opieka i pomoc w zarządzaniu budżetem
domowym, w kłopotach kredytowych lub prawnych. Prowadzona jest wyspecjalizowana
pomoc małżeństwom mieszanym w ich sprawach pobytowych, przy założeniu nadrzędności dobra rodziny i łączenia rodzin.
Opracowano na podstawie: "La lettre del UDAF de Paris" 27.11.2005